Cukrzyca – urastająca do smutnego miana choroby cywilizacyjnej – powoduje wiele komplikacji zdrowotnych. Z punktu widzenia podologii i mając na uwadze zakres działań naszych specjalistów – odciski i owrzodzenia pojawiające się na stopach diabetyków stanowią najmocniejszą i najbardziej dosadną zapowiedź bardzo poważnych problemów.

Stopa cukrzycowa

Początkową nieprawidłowością jest zwykle tworzenie się wspomnianych, pozornie niegroźnych odcisków, które przez wzgląd na występujące u pacjentów z cukrzycą zaburzenia czucia – nie powodują dolegliwości bólowych i często, przez długi czas pozostają niezauważone. Zmianom wynikającym na przykład z noszenia źle dopasowanego, zbyt ciasnego i niewyprofilowanego obuwia towarzyszą też (także niepowodujące dolegliwości bólowych) ukłucia, zranienia i przecięcia, które otwierają wrota do groźnych zakażeń. Całość dopełnia częsta wśród diabetyków choroba naczyń, która – powodując zmniejszony dopływ krwi do stóp – wywołuje wystąpienie kolejnych patologii.

Obraz często ignorowanych lub nieodczuwalnych patologii to zarys istoty schorzenia, które określa się jako stopa cukrzycowa, a które dotyka aż 15% diabetyków i stanowi powikłania neuropatii czuciowej (zaburzenia czucia bólu, temperatury etc.) oraz neuropatii autonomicznej (powstawanie przetok tętniczo-żylnych i upośledzenie procesu natlenienia krwi). Wszystko to prowadzi do powstawania owrzodzeń i innych zmian patologicznych, których szybkie rozpoznanie i właściwe leczenie znacząco poprawia komfort życia Pacjentów i daje pomyślne rokowania na przyszłość.

Mając na uwadze szeroką etiologię tego schorzenia, określić należy, że stopa cukrzycowa występuje pod trzema postaciami. Najczęściej jest to postać neuropatyczna, która występuje u 70% chorych, a która charakteryzuje się niewielką bolesnością w stanie spoczynku, upośledzeniem czucia głębokiego i upośledzeniem odczuwania wibracji. Schorzeniu towarzyszą też uszkodzenia w obrębie struktury kości, a leczenia skupia się na odciążeniu stopy.

Stopa cukrzycowa przyjmująca postać niedokrwienną to natomiast stan, który spowodowany jest miażdżycą naczyń obwodowych, niezmieniającą struktury kości. Schorzenie w tej postaci charakteryzuje to, że stopa chorego przybiera sine zabarwienie, w jej obrębie występują zgorzele lub martwica, a wyczucie tętna jest niemożliwe. Pacjenci zmagający się z tą postacią schorzenia skarżą się zwykle na dużą bolesność w ruchu i spoczynku.

Stopa cukrzycowa neuropatyczno-niedokrwienna to z kolei postać mieszana schorzenia, której rozpoznanie wiąże się – niestety – z najgorszym, najmniej optymistycznym rokowaniem. Wszystko przez dużą liczbę możliwych powikłań stanu, wśród których najczęściej rozróżnia się neuroartropatię (stopa Charcota), powodującą wystąpienie obrzęków przypominających zapalenie tkanek, złamania lub zwichnięcia stawów, deformację stopy i wystąpienie znacznych owrzodzeń.

Niestety, nie istnieje terapia dotycząca owrzodzeń cukrzycowych. Stopa cukrzycowa objęta jest natomiast szeregiem działań uzupełniających, których wprowadzenie daje nadzieję na uratowanie chorej kończyny. Mając na uwadze dobro naszych Pacjentów i działając w myśl maksymy „Lepiej zapobiegać niż leczyć” – wszystkie, chorujące na cukrzycę osoby uczulamy na konieczność wprowadzenia regularnej praktyki pielęgnacyjnej. Zalecamy stałe utrzymywanie stóp w higienicznej czystości i suchości, odradzamy chodzenie boso i rekomendujemy codzienne, samodzielne ocenianie stanu stóp. Radzimy także, aby wszystkie patologie – pozornie niegroźne odciski, modzele, otarcia czy owrzodzenia – jak najszybciej zgłaszać specjaliście. Pacjentów z grupy ryzyka zapraszamy także na pedicure leczniczy, w ramach którego usuwamy zmiany i udzielamy porad dotyczących prawidłowego skracania paznokci czy właściwego doboru obuwia i wkładek. Pochylając się nad problemami diabetyków i ściśle współpracując ze specjalistami – pomagamy we wdrażaniu zaleceń lekarskich dotyczących zarówno przyjmowania leków, jak i kwestii szeroko rozumianej pielęgnacji.

Ignorowanie alarmujących objawów schorzenia sprawia, że – w radykalnych, zaawansowanych przypadkach – chore kończyny są amputowane. Jak wskazują przerażające, amerykańskie statystyki, w każdym roku, na terenie USA wykonuje się z tego tytułu aż 54 000 amputacji. Kolejne, zatrważające badania wskazują, że aż 70% amputacji na świecie spowodowanych jest powikłaniami cukrzycy. Co 30 sekund dochodzi do amputacji nogi u chorego na cukrzycę Pacjenta. Aż 85% tych zabiegów można było zapobiec przez wdrożenie odpowiednie profilaktyki, szerzenie świadomości dotyczącej zagrożenia i stawiając na szybkie rozpoznania. Bo stopa cukrzycowa to nie wyrok, tylko alarm, którego nie wolno ignorować.